Historia wsi Bałuty, która dziś jest sercem wielkiego miasta

    Historia wsi Bałuty, która dziś jest sercem wielkiego miasta

    Anna Gronczewska

    Dziennik Łódzki

    Aktualizacja:

    Dziennik Łódzki

    Regulacja rzeki Bałutki w 1933 roku
    1/7
    przejdź do galerii

    Regulacja rzeki Bałutki w 1933 roku ©Archiwum miasta Łodzi

    W Muzeum Miasta Łodzi możemy oglądać wystawę poświęconą historii Bałut. Obecnie jednej z najważniejszych dzielnic miasta. Kiedyś była to aż stutysięczna wieś, która do granic Łodzi została włączona dokładnie sto lat temu
    Historia Bałut, dziś wielkiej dzielnicy wielkiego miasta, ma wiejski początek. Przez lata były one wsią znajdującą się na północ od łódzkiego Starego Miasta. Jak udało się ustalić historykom, pod koniec XVIII wieku na Bałutach znajdował się tylko dworski folwark, dwa gospodarstwa oraz karczma. W połowie XIX wieku właściciel folwarku, którym był Artur Zawisza, podzielił go na działki budowlane i oddał w dzierżawę.
    Tymczasem wieś się rozwijała. Z czasem powstała osada fabryczna. W 1875 roku sporządzono plan parcelacji. Wytyczono rynek i kilka ulic. Dwie z nich były przedłużeniem łódzkiej ulicy Zgierskiej, a także Łagiewnickiej. Proces kolonizacji osady fabrycznej Bałuty zakończył się w 1872 roku. Pierwszym osadnikiem tzw. Bałut Nowych był Gustaw Sterzel, lekarz miejski z Łodzi, wyznania ewangelickiego. Po dziesięciu latach mieszkało tam już 1468 osób. 470 było Żydami, 466 - katolikami, 372 - ewangelikami oraz 160 było innego wyznania.

    Gdy powstawała osada fabryczna Bałuty, wokół były łąki, wybudowano ładne domy. Ze studniami, stojącymi w podwórzach toaletami. Ta sielskość Bałut skończyła się wraz z rozwojem sąsiadującej z nimi fabrycznej Łodzi. Pod koniec XIX wieku i na początku XX zaczęli tu przybywać z okolicznych wiosek ludzie szukający pracy w łódzkich fabrykach. Wielu z nich zamieszkało właśnie na Bałutach, a do pracy dojeżdżali. Gdy wybuchła I wojna światowa mieszkało tam już około 100 tysięcy ludzi. To wtedy, w 1915 roku, okupujący miasto Niemcy zdecydowali, że Bałuty staną się częścią Łodzi.

    Wielu mieszkańców Bałut było Żydami. Prowadzili niewielkie sklepy, zakłady rzemieślnicze. Choć nie można zapominać, że jeszcze w XVIII wieku było tam ich tylko kilku.

    Historyczne granice Bałut na północy ciągną się od Wojska Polskiego do granic Dolnego Rynku. Na zachodzie docierały do Żubardzia, a na wschodzie przebiegały wzdłuż ul. Łagiewnickiej, dalej do ul. Inflanckiej i Cmentarza Żydowskiego.

    Na terenie Bałut trudno było znaleźć wielkie fabryki. A najbardziej dochodowym interesem był wynajem mieszkań. W 1884 roku takie nieruchomości posiadały 345 osoby. Ponad siedemdziesiąt procent stanowili Niemcy. Do Żydów należało 22 procent mieszkań przeznaczonych na wynajem. Sytuacja zmieniła się po włączeniu Bałut do Łodzi. Wtedy to na bałuckim rynku nieruchomości zaczęli dominować Polacy. Należało do nich blisko 40 procent mieszkań. Właścicielami 34 procent byli Żydzi, a 27 procent Niemcy.

    Jeszcze przed włączeniem Bałut do Łodzi ważną rolę w życiu tej osady odrywała Rzeźnia Bałucka. W niej odbywał się ubój bydła, badanie mięsa. Zanim powstała to handel mięsem, świniami, krowami, kurami odbywał się na placu Izaaka Baumgolda, który znajdował się na rogu obecnej ul. Żabiej i Łagiewnickiej. Resztki z uboju wrzucano do rynsztoków. Powodowało to niesamowity fetor, pogarszało stan sanitarny. Te warunki polepszyły się wraz z powstaniem Rzeźni Bałuckiej. Znajdowała się ona niemal naprzeciw placu Baumgolda. Rzeźnia istniała od 1910 do 1935 roku.

    Od początku za Bałutami ciągnęła się zła opinia. Uważano, że tu bije serce łódzkiej przestępczości.

    Jej rozwojowi sprzyjała między innymi ciasna zabudowa, brak oświetlenia. Podobno przestępczość na Bałutach zmniejszyła się wraz z oświetleniem części tamtejszych ulic. Mieszkało tu też wielu biednych ludzi. Część z nich na skutek kryzysu gospodarczego, który dopadł świat i Łódź na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych, straciło pracę. Czasem, by wyżywić rodzinę, wiązali się z działającymi na Bałutach bandami.

    CZYTAJ DALEJ NA NASTĘPNEJ STRONIE
    1 3 »

    Czytaj także

      Komentarze (5)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Stare Miasty

      Anty wiocha (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      To była zwykła wiocha bałuty to nie była Łódź tak jak Stare Miasto Śródmieście itd

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ZBIGNIEW STONOGA CZYTAJCIE!!!!!!!!!!

      POLKA (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      https://www.facebook.com/zbigniewstonogaoficjalne?fref=ts

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ???

      olx (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 2

      Historyczne granice Bałut na północy ciągną się od Wojska Polskiego do granic Dolnego Rynku. Na zachodzie docierały do Żubardzia, a na wschodzie przebiegały wzdłuż ul. Łagiewnickiej, dalej do ul....rozwiń całość

      Historyczne granice Bałut na północy ciągną się od Wojska Polskiego do granic Dolnego Rynku. Na zachodzie docierały do Żubardzia, a na wschodzie przebiegały wzdłuż ul. Łagiewnickiej, dalej do ul. Inflanckiej i Cmentarza Żydowskiego.

      Co to za bełkot? Czy autor wysilił się i spojrzał choćby na mapę? zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      re

      lol (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      niegdyś mogły takie te granice być

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Tradycja i nowoczesność Bałut

      Krystyna (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 1

      Do tego czasu mamy na Bałutach ulice bez kanalizacji, asfaltu,chodników itd. Czy jest to zamierzone działanie mające stworzenie skansenu z nowoczesnymi domami w ramach projektu:" Eklektyzm...rozwiń całość

      Do tego czasu mamy na Bałutach ulice bez kanalizacji, asfaltu,chodników itd. Czy jest to zamierzone działanie mające stworzenie skansenu z nowoczesnymi domami w ramach projektu:" Eklektyzm infrastrukturalny Łodzi w odniesieniu do tradycji". Dopiszę,że jest to sarkazm, taka informacja dla "inteligentów".zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      Polecamy

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama